Market, bakkal ve şarküteri yapımı
Market & Bakkal açmak için ne gerekir?
Market veya bakkal açmak için toplam metrekare şartı yoktur; şartlar raf ve soğutma düzenindedir: raf ve tezgâhlar zeminden en az 15 cm yüksekte, farklı gıda grupları için ayrı soğutmalı dolap, gıda ile gıda dışı ürünler ayrı raflarda olur (EK-1/C). Birden fazla faaliyetin bulunduğu 500 m²'yi aşan işyerinde danışma birimi, hipermarket ölçeğinde satış alanının en az yarısı kadar otopark aranır (EK-1/C/1, 7).
Tek bakışta
- Metrekare eşiğiYok
- RaflarZeminden en az 15 cm
- Büyük formatOtopark şartısınıfı idare belirler
- RuhsatAynı günbeyana göre, MADDE 12
Ruhsat süreci
- 01Tadilatmekân önce yönetmeliğe uyar
- 02Başvururuhsat aynı gün
- 03Kontrol1 ay içinde yerinde
- 04Eksik varsa15 gün, sonra iptal
Yönetmelik büyük formatı tanımlamıyor — sınıfı idare belirliyor
EK-1/C, hipermarket, grosmarket ve megamarketlerde giriş ve çıkış olmak üzere iki kapı, çocuk emzirme yeri ve satış alanının en az yarısı kadar otopark arıyor. Bu, mekân seçimini baştan belirleyen en ağır şarttır.
Ancak yönetmelik bu adların hangi metrekareden itibaren kullanılacağını tanımlamıyor. Metinde geçen tek sayı olan 1000 m², bambaşka bir kural için — alışveriş merkezi içindeki fırınların müstakil bina şartından muaf tutulması için — kullanılıyor, kategori tanımı değil.
Pratik sonuç: işletmenizin hangi formatta sayılacağına ruhsatı veren yetkili idare karar verir. Büyük ölçekli bir market planlıyorsanız, otopark şartının size uygulanıp uygulanmayacağını kira sözleşmesinden önce ilgili belediyeye sormak gerekir.
EK-1/C'de açıkça yazan şartlar
Market ve bakkalda sınıf ayrımı yoktur; aşağıdaki şartlar ortak hükümlere (MADDE 5) ilave olarak aranır. Bazıları yalnızca belirli ürün gruplarını satıyorsanız devreye girer.
| Konu | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Raf ve tezgâh yüksekliği | Tüm tezgâh ve raflar zeminden en az 15 cm yükseklikte olacak | EK-1/C/2 |
| Soğutma | Soğuk meze, et ve süt ürünleri, sakatat ve balık gibi farklı gıda maddeleri için ayrı ayrı ya da bölümlere ayrılmış soğutma tertibatlı dolap veya tezgâh | EK-1/C/3 |
| Gıda / gıda dışı ayrımı | Gıda maddeleri ile diğer maddeler farklı raf ve tezgâhlarda satışa sunulacak | EK-1/C/4 |
| Ekmek ve unlu mamul | Kapalı dolaplarda ve vitrinli tezgâhlarda satışa sunulacak | EK-1/C/5 |
| Danışma birimi | Birden fazla faaliyet konusunun bir arada bulunduğu 500 m²'den büyük işyerlerinde danışma birimi bulunacak | EK-1/C/1 |
| Büyük format (hipermarket, grosmarket, megamarket) | Giriş ve çıkış olmak üzere iki kapı, çocuk emzirme yeri, satış alanının en az yarısı kadar otopark ve yeteri kadar depo alanı | EK-1/C/7 |
| Manav bölümü | Sebze ve meyveler için kolayca yıkanabilecek masa ve raflar; iki metre yüksekliğe kadar duvarlar su geçirmez malzeme ile kaplı | EK-1/C/8 |
| Kuruyemiş ve kuru kahve | Kavurma ve ısıtma işlemi yapılacaksa bunun için gereken donanım kurulacak | EK-1/C/6 |
| Kantin | Mutfak uygun olduğu takdirde tost ve ekmek arası yiyecek maddeleri satılabilir | EK-1/C/9 |
| Tapudaki nitelik | Mesken görünen bağımsız bölümde dükkân açılabilmesi için kat maliklerinin oybirliği | MADDE 5/b |
Tablo, EK-1/C ve MADDE 5'te açıkça yazan şartların özetidir; tam liste için yönetmeliğin kendi metnine bakılmalıdır. Gıda satışı ayrıca gıda mevzuatına tabidir.
Markette rafların ve dolapların kuralı
- Raflar zeminden en az 15 cm. Bütün tezgâh ve raflar (EK-1/C/2).
- Gıda grubuna göre ayrı soğutma. Soğuk meze, et ve süt ürünleri, sakatat ve balık için ayrı ayrı ya da bölümlere ayrılmış soğutmalı dolap veya tezgâh (EK-1/C/3).
- Gıda ile gıda dışı ayrı rafta. Temizlik ürünü gibi maddeler gıdayla aynı rafa konmaz (EK-1/C/4).
- Ekmek kapalı dolapta. Ekmek ve unlu mamuller kapalı dolaplarda veya vitrinli tezgâhlarda (EK-1/C/5).
- Manav duvarı 2 metreye kadar su geçirmez. Sebze-meyve için kolay yıkanan masa ve raflar (EK-1/C/8).
- Büyüdükçe eklenenler. 500 m²'den büyük çok faaliyetli işyerinde danışma birimi (EK-1/C/1); büyük formatta giriş ve çıkış için iki kapı, emzirme yeri, satış alanının en az yarısı kadar otopark (EK-1/C/7).
Tadilatın gidişatını belirleyen şeyler
- 01
15 santimetre, tadilatta en çok atlanan detay
Yönetmelik tüm tezgâh ve rafların zeminden en az 15 cm yükseklikte olmasını arar (EK-1/C/2). Zemine oturan raf sistemleri denetimde sorun çıkarır; raf projesini bu ölçüyle çizdirmek sonradan söküp yeniden monte etmekten ucuzdur.
- 02
Ürün yelpazeniz soğutma programını belirler
Soğuk meze, et ve süt ürünleri, sakatat ve balık için ayrı ayrı ya da bölümlere ayrılmış soğutmalı dolap gerekir (EK-1/C/3). Yani "şarküteri de koyalım" kararı, elektrik yükünden mekân planına kadar her şeyi değiştirir — sonradan eklenmesi en pahalı kalemdir.
- 03
Otopark şartı, mekân aramasını baştan daraltır
Büyük formatta satış alanının en az yarısı kadar otopark aranır (EK-1/C/7). 800 m² satış alanı için 400 m² otopark demektir; şehir içinde bu şart çoğu adresi eler. Formatınızın bu kapsama girip girmediğini önceden belediyeye teyit ettirin.
- 04
Gıda ile gıda dışı aynı rafta olamaz
Deterjan, temizlik ve kırtasiye gibi ürünlerin gıdayla farklı raf ve tezgâhlarda sunulması zorunludur (EK-1/C/4). Küçük metrekarede bu, raf planını en çok zorlayan kuraldır.
- 05
Manav bölümü duvarı iki metre yükseklikte kaplanır
Sebze-meyve satılan bölümde masa ve raflar kolay yıkanabilir olmalı, duvarlar iki metre yüksekliğe kadar su geçirmez malzeme ile kaplanmalıdır (EK-1/C/8). Bu, market içinde manav reyonu açacaklar için de geçerlidir.
- 06
Ruhsat aynı gün düzenlenir ama denetim sonradan gelir
Market umuma açık istirahat ve eğlence yeri değildir; bu yüzden ruhsat beyana göre aynı gün düzenlenir. Ancak beyan müktesep hak doğurmaz ve asıl denetim bir ay içinde yapılır — eksik çıkarsa bir defaya mahsus 15 gün verilir, giderilmezse ruhsat iptal edilir.
Market & Bakkal ruhsatı için gerekli belgeler
Liste yönetmeliğin Örnek 1 başvuru ve beyan formundan alınmıştır. Yönetmelikte sayılanlar dışında belge istenemez (MADDE 12). Ruhsat beyana göre düzenlenir; bu yüzden beyan ettiğiniz her şeyin mekânda gerçekten karşılanmış olması gerekir.
| Belge | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| Örnek 1 başvuru ve beyan formu | Belediyeye (belediye sınırı dışında il özel idaresine) verilir | MADDE 12 |
| Kira sözleşmesi veya tapu sureti | Tapu bilgisi TAKBİS'ten alınabiliyorsa tapu sureti istenmez | Örnek 1/6 |
| Kimlik numarası, vergi dairesi ve vergi numarası | Formda beyan edilir | Örnek 1/8-9 |
| Ticaret veya esnaf sicil numarası | Sicile kayıtlı olanlardan istenir | Örnek 1/11, 15 |
| Ustalık belgesi numarası | Formda ayrı satırı vardır | Örnek 1/10 |
| Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre gereken izin (kat malikleri kararı) | Gerekiyorsa başvuruya EKLENMESİ ZORUNLU | Örnek 1/16 |
| İtfaiye raporu | Gereken işyerlerinde başvuruya EKLENMESİ ZORUNLU | Örnek 1/19, MADDE 5/h |
| Özel yapı şekli izni (yapı kullanma izni) ve karayolu trafik güvenliği izni | Gerekiyorsa başvuruda istenmez ama İŞYERİNDE BULUNDURULMASI zorunludur | Örnek 1/17-18 |
| Engelli giriş-çıkışını kolaylaştıracak tedbirler | Formda beyan edilir; erişilebilirlik mevzuatına uygun olmalı | Örnek 1/21, MADDE 5/k |
Hangi belgenin sizin işyeriniz için gerektiğini (ör. itfaiye raporu, kat malikleri kararı) yetkili idare belirler; başvurudan önce belediyeden teyit edin.
Market & Bakkal ruhsatı nasıl alınır? Adım adım
Sağlık tesislerinde yatırıma başlamadan önce ön izin alınır. Burada sıra terstir: mekân önce yönetmeliğe uygun hale getirilir, sonra başvurulur. Bu, hatanın bedelini sonraya atar — ortadan kaldırmaz.
01 — Mekânı önce yönetmeliğe uygun hale getirin
Sağlık tesislerinden farklı olarak burada ön izin yoktur: işyeri, yönetmeliğe uygun tanzim edildikten sonra başvurulur (MADDE 12). Yani tadilat başvurudan önce biter. Bu, yanlış kurgulanan bir mekânda tüm imalatın söküleceği anlamına gelir — bizim işimizin ağırlığı bu aşamadadır.
02 — Örnek 1 başvuru ve beyan formuyla başvuru
Yetkili idareye (belediye veya il özel idaresi) Örnek 1 formuyla müracaat edilir. Başvuru yönetmelikteki kriterlere uygunsa başkaca bir işleme gerek kalmaksızın ruhsat aynı gün düzenlenir (MADDE 12/1). Yönetmelikte sayılanlar dışında belge istenemez. İSTİSNA: işyeriniz umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılıyorsa (ör. içkili lokanta, konaklama yeri, kahvehane, bar) bu süre geçerli değildir — o başvurular önce kolluk görüşü alınarak bir ay içinde sonuçlandırılır (MADDE 12/2, 32). Hangi kapsamda olduğunuzu belediyeden teyit edin.
03 — Ruhsat elinizde ama iş bitmedi
Ruhsat beyana göre düzenlenir ve müktesep hak doğurmaz (MADDE 12/4). Asıl sınav sonrasındadır: idare, ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde işyerini kontrol eder. Bu sürede kontrol edilmezse ruhsat kesinleşir (MADDE 13/1).
04 — Kontrolde eksik çıkarsa: bir defaya mahsus 15 gün
Denetimde mevzuata aykırılık tespit edilirse, gidermeniz için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Bu sürede giderilmezse ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır (MADDE 13/2-3). Ayrıca ruhsat alınmadan açılan işyerleri doğrudan kapatılır (MADDE 6/1).
Market & Bakkal — sık sorulan sorular
Market & Bakkal açmak için ne gerekir?
Market veya bakkal açmak için toplam metrekare şartı yoktur; şartlar raf ve soğutma düzenindedir: raf ve tezgâhlar zeminden en az 15 cm yüksekte, farklı gıda grupları için ayrı soğutmalı dolap, gıda ile gıda dışı ürünler ayrı raflarda olur (EK-1/C). Birden fazla faaliyetin bulunduğu 500 m²'yi aşan işyerinde danışma birimi, hipermarket ölçeğinde satış alanının en az yarısı kadar otopark aranır (EK-1/C/1, 7).
Market açmak için en az kaç metrekare gerekir?
Yönetmelikte market ve bakkal için toplam metrekare eşiği yoktur. Metrekare ancak iki yerde devreye girer: birden fazla faaliyet konusunun bir arada bulunduğu 500 m²'den büyük işyerlerinde danışma birimi zorunludur ve büyük formatlarda otopark şartı doğar.
Raflar neden zeminden 15 cm yüksek olmak zorunda?
EK-1/C/2 tüm tezgâh ve rafların zeminden en az 15 cm yükseklikte olmasını arar. Temizlik ve haşere kontrolü içindir; denetimde bakılan somut bir ölçüdür.
Marketim hipermarket sayılır mı, otopark yapmam gerekir mi?
Yönetmelik hipermarket, grosmarket ve megamarketlerde satış alanının en az yarısı kadar otopark arar, ancak bu adların hangi metrekareden itibaren kullanılacağını tanımlamaz. Sınıflandırma yetkisi ruhsatı veren idaredir; büyük ölçekli bir yatırımda bunu kira sözleşmesinden önce yazılı olarak teyit ettirmek gerekir.
Şarküteri reyonu eklersem ne değişir?
Soğuk meze, et ve süt ürünleri, sakatat ve balık için ayrı ayrı veya bölümlere ayrılmış soğutmalı dolap ya da tezgâh gerekir (EK-1/C/3). Bu, elektrik altyapısından reyon yerleşimine kadar planı değiştirdiği için baştan kararlaştırılmalıdır.
Ruhsatı aynı gün alıyorsam neden proje/tadilat için uğraşayım?
Çünkü ruhsat beyana göre veriliyor ve müktesep hak doğurmuyor (MADDE 12). İdare ruhsat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde işyerini yerinde kontrol ediyor (MADDE 13/1); aykırılık çıkarsa bir defaya mahsus 15 gün veriliyor, giderilmezse ruhsat iptal edilip işyeri kapatılıyor. Yani ruhsatın hızlı çıkması denetimin olmadığı anlamına gelmiyor — sadece denetim sonraya kalıyor. Yanlış kurgulanmış bir mekânda bu, açıldıktan sonra kapanmak demek.
Binada başka işyerleri var, itfaiye raporunu ben mi alacağım?
Birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri binalarda yangına karşı gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu bina yönetimi tarafından alınır ve yapıda değişiklik olmadığı sürece buradaki işyerlerinden ayrıca münferit rapor istenmez (MADDE 5). Ancak yangın tedbirlerini etkileyecek şekilde yapıda değişiklik yaparsanız, yalnızca sizden münferit itfaiye raporu istenir — tadilat kurgusu bu yüzden önemlidir.
Engelli erişimi zorunlu mu?
Evet. 10 Aralık 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla yeniden düzenlenen hükme göre işyerlerinin engelliler, yaşlılar ve diğer hareket kısıtlılığı bulunan kişiler için erişilebilirlik mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi gerekir (MADDE 5/k). Bu, giriş kotu, rampa eğimi, kapı genişliği ve tuvalet düzenlemesini doğrudan etkileyen bir tasarım kararıdır; sonradan eklenmesi çoğu zaman zemin ve cephe müdahalesi demektir.
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik — konsolide metin (mevzuat.gov.tr)
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu
Bu sayfadaki şartlar yönetmelikte açıkça yazan hükümlerin özetidir ve tam liste değildir. Sınıflandırmayı ve ruhsatı yetkili idare (belediye veya il özel idaresi) yapar; biz ruhsat alamayız. Mevzuat değişebilir — başvurudan önce güncel metni ve ilgili belediyenin uygulamasını teyit edin. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, ruhsat danışmanlığı yerine geçmez.
Market & Bakkal için baktığınız mekânı değerlendirelim
Kira sözleşmesini imzalamadan önce mekânın yönetmelik şartlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol ediyoruz. Uygun değilse bunu size söyleriz — açıldıktan sonra kapanan bir işyeri iki tarafın da zararına.
✓ Talebiniz hazır. WhatsApp otomatik açılmadıysa buraya tıklayın.