Kreşte metrekare değil, kapasite konuşulur.
Kira sabittir, gelir kapasiteye bağlıdır. Ve kapasite toplam alandan değil, tek bir odanın büyüklüğünden hesaplanır — üstelik yalnızca metrekareye değil, havaya da bakılarak.
Önce bir uyarı: yönetmeliğin adı ve kapsamı değişti
27 Aralık 2025 tarihli değişiklikle (RG 33120) yönetmeliğin adı değişti ve özel çocuk kulüpleri kapsamdan çıkarıldı. Güncel metnin adı artık “Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik”tir ve metinde “kulüp” kelimesi hiç geçmemektedir.
İnternette dolaşan kaynakların büyük kısmı hâlâ eski adı (“…ile Özel Çocuk Kulüplerinin…”) kullanıyor. Çocuk kulübü açacaksanız bu sayfadaki şartlara göre plan yapmayın; güncel düzenlemeyi İl Müdürlüğünden teyit edin.
Kapasite iki şartın küçüğüyle belirlenir
Yönetmelik her bir çocuğa en az 2 m² alan ve en az 6 m³ hava düşmesini arar (MADDE 16/1-a). İkisi birlikte arandığı için, tavan yüksekliği 3 metrenin altına düştüğünde belirleyici olan artık metrekare değil hacimdir.
Kapasiteye esas oda 60 m², tavan yüksekliği 2,7 m
- Alandan60 ÷ 2 = 30 çocuk
- Hacimden(60 × 2,7) ÷ 6 = 27 çocuk
- Geçerli olanküçük olan → 27 çocuk (hacim sınırlıyor)
Aynı oda 3 metre tavanlı olsaydı kapasite 30 çocuk olurdu. Yani yalnızca 30 santimlik tavan farkı, bu mekânda 3 çocukluk kapasite kaybı demektir — ve kira aynı kalır.
Bu kapasiteden doğan diğer zorunluluklar
- Bahçe: 27 × 1,5 m² = en az 40,5 m² (MADDE 15/1-a). Teras katı bahçe sayılmaz.
- Tuvalet ve lavabo: her 20 çocuğa bir adet →2 adet, artı ayrıca personel tuvaleti (MADDE 17/1-k).
- 0–24 ay hedefliyorsanız: uyku odalarına denk büyüklükte oyun ve emekleme odaları da bulunur ve bunlar kapasiteye dâhil edilmez (MADDE 16/1-a-1). Yani gereken alan pratikte ikiye katlanır; üstüne ayrı alt değiştirme bölümü gelir.
Rakamlar yönetmelikteki asgari değerlerden türetilmiştir ve yalnızca hesabın mantığını gösterir. Kesin kapasiteyi, projeyi inceleyen İl Müdürlüğü belirler.
Kapasite hangi odadan hesaplanıyor?
| Tip | Yaş | Kapasiteye esas oda | Ayrıca gereken | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Kreş | 0–24 aylık | Kapasite, çocuklar için ayrılan UYKU ODALARININ büyüklüğüne göre hesaplanırYönetmelikte uyku odası için asgari m² verilmemiştir | Uyku odalarına denk, yaklaşık büyüklükte oyun ve emekleme odaları bulunur — bunlar KAPASİTEYE DÂHİL EDİLEMEZSabit karyola kullanılır | MADDE 16/1-a-1 |
| Gündüz bakımevi | 25–66 aylık | Kapasite, oyun, etkinlik ve uyku odası olarak gösterilen odanın büyüklüğüne göre hesaplanırOyun, etkinlik ve uyku odası 15 m²'den az olamaz | Ayrı bir oyun odası şartı bu tipte aranmazPortatif karyola kullanılır | MADDE 16/1-a-2 |
Tablo yönetmelikte açıkça yazan hükümlerin özetidir; tam liste değildir. Kapasiteyi ve uygunluğu İl Müdürlüğü belirler.
Mekânı doğrudan eleyen şartlar
Aşağıdakiler tadilatla çözülemeyen, mekân seçiminde belirlenen şartlardır. Kira sözleşmesinden önce kontrol edilmelidir.
- 01
Bodrum, çatı katı ve yol seviyesinin altı kapasiteye sayılmaz
Kuruluş müstakil bir binada veya çok katlı bir binanın zemin katında ya da zeminle bağlantılı üst katlarında açılabilir. Bodrum kat, yol seviyesinin altında bulunan kat ve çatı katı kapasiteye dâhil edilmez. Yani bu alanlar için kira ödersiniz ama tek bir çocuk kapasitesi kazandırmazlar. Ayrıca çocukların kullandığı tüm odalar gün ışığı alacak şekilde pencereli ve nemsiz olmalıdır.
MADDE 15/1-b - 02
Bahçe zorunlu: çocuk başına 1,5 m², teras sayılmaz
Kuruluşun kapasitesine uygun yeterli büyüklükte bahçesi bulunur ve bahçe alanı her çocuk için en az 1,5 m² düşecek şekilde olur. Kritik kısıt: binaların teras katları bahçe olarak kullanılamaz. Bu, şehir içinde bahçesiz bir binayı büyük ölçüde eler — 40 çocuk kapasiteli bir kuruluş için en az 60 m² gerçek bahçe demektir.
MADDE 15/1-a - 03
100 metre kuralı
Kuruluş ile meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri ve benzeri umuma açık yerler, alkollü içki satılan yerler ile genel ahlak kurallarına uygun olmayan mekânların varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları arasında en az 100 metre mesafe bulunması zorunludur. Binaların birden fazla kapısı varsa en yakın kapı esas alınır. Mekân bakarken çevredeki işletmeler kapı kapı ölçülmelidir.
MADDE 15/1-d - 04
Binada veya bitişiğinde olmaması gerekenler
Kuruluş binasında veya bitişiğinde fırın ya da patlayıcı ve yanıcı madde satan veya depolayan bir işletme bulunamaz; baz istasyonu da bulunamaz. Bunlar çevrede varsa, ilgili mevzuat ve TSE standartlarına uygun mesafelerin korunup korunmadığına dair yetkili kurumdan rapor alınması gerekir. Bu rapor süreci takvime yazılmalıdır.
MADDE 15/1-c, ç - 05
Çok katlı binada ayrı giriş kapısı
Kuruluş çok katlı bir binada açılacaksa, bina ana giriş kapısından ayrı, kuruluşa ait bir giriş ve çıkış kapısı bulunması gerekir. Apartman girişini ortak kullanan bir kurgu kabul edilmez — bu, cephe ve ortak alan müdahalesi demektir ve kat malikleriyle ayrıca konuşulması gerekir.
MADDE 15/1-f - 06
Tahliye çözümü aranır
Herhangi bir tehlike anında çocukların binadan kolaylıkla ayrılabilmesine yönelik çıkış kapısı, tahliye sistemi veya yangın merdiveni bulunur. Elektrik tesisatı yangın veya patlama tehlikesi oluşturmayacak şekilde projelendirilip tesis edilir ve yetkili kişilerce bakımı yapılır.
MADDE 15/1-g, h
Tadilatın kapsamını belirleyen şartlar
- 01
Her 20 çocuğa bir tuvalet ve lavabo
Kuruluşta her 20 çocuğa bir tuvalet ile lavabo bulunur; bunlar çocukların rahatlıkla kullanabilecekleri büyüklük ve yükseklikte olur. 36 aya kadar olan çocuklar için klozet adaptörü kullanılır, portatif tuvalet kullanılmaz. Tuvalet zemini kaymaz seramikten döşenir veya kaymayan paspas serilir. Ayrıca personel tuvaleti çocuklardan ayrı olmak zorundadır — bu, ıslak hacim sayısını bir artırır.
MADDE 17/1-k - 02
Mutfak ve AYRI yemek odası
Kuruluşun yeterli büyüklükte bir mutfağı ve ayrı bir yemek odası olmalıdır. Yiyeceklerin saklanması, hazırlanması, dağıtımı ve malzemelerin temizlenmesi için uygun yerler ile gerekli araç gereç bulunur. Mutfak zemini kaymaz seramik olur; tencere, tabak ve bardak gibi gereçler çelik, porselen veya cam türü malzemeden olmak zorundadır. Binanın tümü havalandırılır ve mutfakta aspiratör bulundurulur.
MADDE 17/1-l, m - 03
0–24 ay için ayrı alt değiştirme bölümü
0–24 aylık çocuklar için ayrı bir alt değiştirme bölümü bulunur. Bu bölümde alt değiştirme masası ile kirli ve temiz bez/çamaşırlar için yerler yer alır. Kreş (0–24 ay) hedefliyorsanız bu, uyku odası ve oyun-emekleme odasının üzerine gelen üçüncü bir zorunlu hacimdir.
MADDE 17/1-n - 04
Isıtma: soba ve elektrikli cihaz yasak
Isıtma çocuklar için tehlike oluşturmayacak şekilde kaloriferle, merkezi sistemle veya iklim koşullarına göre klimayla yapılabilir. Elektrikli cihaz, odun ve kömürlü soba ile ısıtma yapılamaz. Odalarda ısıölçer bulunur ve 20–28 °C ortalama sıcaklık sağlanır. Mevcut ısıtma sistemi sobalıysa bu bir tesisat yenileme kalemidir.
MADDE 17/1-i - 05
Ranza kullanılmaz, karyola arası geçiş bırakılır
Çocuk karyolaları en az bir kişinin rahatlıkla geçebileceği aralıkla düzenlenir ve emniyet altına alınır. Ranza kullanılmaz. Zeminin ahşap olması ve yalıtımın iyi yapılması halinde 25–30 cm yüksekliğinde kampet kullanılabilir. Ranza yasağı, uyku odası alanının kapasiteyi doğrudan belirlemesinin sebebidir — yukarı doğru büyüyemezsiniz.
MADDE 17/1-j - 06
Zemin, kapı ve ışık
Oyun, etkinlik ve uyku odaları bol ışık almalıdır. Çocukların kullandığı oyun, uyku ve etkinlik odalarının kapıları içerden dışarıya açılır şekilde olmalıdır. Çocukların oyun oynadığı ve etkinlik yaptığı odaların zemini yumuşak malzemeden yapılır; oda ve salonlarda taban kolayca silinip temizlenebilen bir madde ile döşenir ve zemin antibakteriyel malzemeyle kaplanır. Ayrıca bir idare odası veya bölümü oluşturulmalıdır.
MADDE 17/1-a, b, c, ç, d
Kreş açma — sık sorulan sorular
Kreş kapasitesi nasıl hesaplanır?
Kapasite toplam alandan değil, belirli bir odanın büyüklüğünden hesaplanır. 0–24 aylık çocuklar için (kreş) hesap UYKU ODALARININ, 25–66 aylık çocuklar için (gündüz bakımevi) oyun-etkinlik-uyku odası olarak gösterilen odanın büyüklüğüne göre yapılır. Her iki halde de her bir çocuğa <strong>en az 2 m² alan ve 6 m³ hava</strong> düşecek şekilde hesaplanır (MADDE 16/1-a). İki şart birlikte arandığı için tavan yüksekliği 3 metrenin altındaysa belirleyici olan hacimdir: 60 m² ve 2,7 m tavanlı bir odada kapasite 30 değil <strong>27</strong> çocuktur.
Bodrum katı kreş olarak kullanabilir miyim?
Kuruluş, müstakil bir binada veya çok katlı bir binanın zemin katında ya da zeminle bağlantılı üst katlarında açılabilir. <strong>Bodrum kat, yol seviyesinin altında bulunan kat ve çatı katı kapasiteye dâhil edilmez</strong> (MADDE 15/1-b). Yani bu alanları depo veya idari kullanım için değerlendirebilirsiniz ama çocuk kapasitesi kazandırmazlar — kira hesabı yaparken bu ayrımı yapmadan metrekare üzerinden karar vermeyin.
Bahçesiz bir binada kreş açılır mı?
Yönetmelik kuruluşun kapasitesine uygun yeterli büyüklükte bahçesi bulunmasını ve <strong>bahçe alanının her çocuk için en az 1,5 m²</strong> düşmesini şart koşar (MADDE 15/1-a). Ayrıca <strong>binaların teras katları bahçe olarak kullanılamaz.</strong> Şehir içinde bu şart, bahçesiz binaları büyük ölçüde eler; 27 çocukluk bir kuruluş için en az 40,5 m² gerçek bahçe gerekir.
Çocuk kulübü açacağım, aynı yönetmelik mi geçerli?
Hayır — ve bu yakın zamanda değişti. <strong>27 Aralık 2025 tarihli değişiklikle yönetmeliğin adı değişti ve özel çocuk kulüpleri bu yönetmeliğin kapsamından çıkarıldı.</strong> Güncel metnin adı "Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik"tir ve metinde "kulüp" kelimesi hiç geçmemektedir. İnternetteki kaynakların çoğu hâlâ eski adı kullanıyor; çocuk kulübü için bu sayfadaki şartlara göre plan yapmayın, güncel düzenlemeyi İl Müdürlüğünden teyit edin.
Kaç tuvalet gerekiyor?
Kuruluşta <strong>her 20 çocuğa bir tuvalet ile lavabo</strong> bulunur (MADDE 17/1-k). Bunlar çocukların rahatlıkla kullanabileceği büyüklük ve yükseklikte olur; 36 aya kadar olan çocuklar için klozet adaptörü kullanılır, portatif tuvalet kullanılmaz. Ayrıca <strong>personel tuvaleti çocuklardan ayrı olmak zorundadır.</strong> Yani 27 çocukluk bir kuruluşta 2 çocuk tuvaleti/lavabosu artı en az bir personel tuvaleti gerekir — ıslak hacim yeri mevcut tesisat kolonuna bağlı olduğu için bu, küçük mekânlarda en sık tıkanılan noktadır.
Ruhsatı siz mi alıyorsunuz?
Hayır, alamayız. Açılış izni başvuru sahibine idare tarafından verilir. Bizim işimiz mekânın yönetmelikteki fiziki şartları karşılamasını sağlamak ve kapasitenin doğru hesaplanmasını temin etmek. Kreş yatırımlarında en pahalı hata, kapasitesi beklenenden düşük çıkan bir mekân kiralamaktır — çünkü kira sabit, gelir ise kapasiteye bağlıdır.
Bu sayfadaki şartlar yönetmelikte açıkça yazan hükümlerin özetidir ve tam liste değildir. Açılış izni başvuru sahibine idare tarafından verilir; izni biz alamayız. Kapasite tespitini ve uygunluğu İl Müdürlüğü yapar. Mevzuat değişebilir — karar vermeden önce güncel metni ve İl Müdürlüğü uygulamasını teyit edin.
Kiralamadan önce kapasiteyi hesaplayalım.
Baktığınız mekânın kaç çocuk kapasitesi çıkardığını, bahçe ve ıslak hacim şartlarını karşılayıp karşılamadığını ücretsiz hesaplıyoruz. Kira sabit, gelir kapasiteye bağlı — bu hesabı sözleşmeden önce yapmak gerekir.
Kapasite Hesabı İsteyin