Binanızda hangi risk göstergeleri var?
Bu araç binanızın riskli olup olmadığını söylemez — söyleyemez de. Yaptığı şey, Bakanlığın riskli yapı tespit esaslarında tanımlı gözle görülebilir göstergelerden hangilerinin binanızda bulunduğunu göstermek ve ne yapmanız gerektiğini anlatmaktır.
Önce bunu okuyun
Bir binanın riskli olup olmadığı yalnızca Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşların yapacağı tespitle belirlenir. Bu tespit binadan karot alınmasını ve projeye dayalı hesap yapılmasını gerektirir.
Hiçbir gösterge işaretlenmemesi binanızın güvenli olduğu anlamına gelmez. Güvenliği belirleyen etkenlerin çoğu gözle görülmez: beton dayanımı, donatı düzeni, zemin özellikleri, birleşim detayları. Bu sayfa bir güvenlik belgesi değildir.
Gözle görülebilir gösterge işaretlemediniz. Bu, binanızın güvenli olduğu anlamına GELMEZ — beton dayanımı, donatı ve zemin gibi belirleyici etkenler gözle görülmez.
Bu bir risk puanı değildir. Gösterge sayısı, riskin büyüklüğünü ölçmez — yalnızca dikkat edilmesi gereken noktaları listeler.
Tespit nasıl yaptırılır? →Bu değerlendirmeyi WhatsApp'tan gönderinBu göstergeler neden önemli?
Aşağıdakiler bizim uydurduğumuz ölçütler değil; Bakanlığın Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar belgesindeki hızlı değerlendirme göstergeleridir.
Yumuşak kat
sizde işaretliDepremde en sık görülen göçme biçimlerinden biridir. Üst katlar dolu duvarlarla rijitken zemin kat açık ve esnek kaldığında, deprem enerjisi bu kata yığılır ve bina zemin katından çöker. Ticari zemin katlı apartmanlarda sık rastlanır.
Ağır çıkma
sizde işaretliÜst katların dışarı taşması, binanın ağırlık merkezini yukarı ve dışa kaydırır. Deprem sırasında oluşan burulma ve ek momentler, taşıyıcı sistemin tasarlanandan farklı zorlanmasına yol açar.
Kısa kolon
sizde işaretliBir kolonun serbest boyu duvarla kısaltıldığında, o kolon komşularına göre çok daha rijit hale gelir ve deprem kuvvetinin büyük kısmını üstlenir. Kesme kuvvetine dayanamayıp ani, gevrek biçimde kırılır.
Görünen kalite
sizde işaretliTaşıyıcı elemanlardaki çatlak ve beton dökülmesi, hem mevcut hasarın hem de malzeme kalitesinin göstergesidir. Açığa çıkmış ve paslanmış donatı, kesit kaybı yaratarak taşıma gücünü zamanla düşürür.
Tepe / yamaç etkisi
sizde işaretliYamaç ve tepe noktalarında deprem dalgaları büyüyerek binaya daha şiddetli etki edebilir. Ayrıca eğimli arazide kat seviyeleri farklılaşarak kısa kolon ve burulma sorunlarını beraberinde getirir.
Planda düzensizlik
sizde işaretliDüzensiz planlı binalarda kütle ve rijitlik merkezleri ayrışır; deprem binayı yalnızca sarsmakla kalmaz, aynı zamanda burar. Bu burulma, köşe ve birleşim noktalarında beklenenden büyük zorlanma üretir.
Ne yapmalısınız?
1. Tespit için tek başınıza başvurabilirsiniz
6306 sayılı Kanun kapsamında kat maliklerinden herhangi biri tek başına riskli yapı tespiti başvurusu yapabilir; komşularınızın onayı gerekmez. Süreci riskli yapı tespiti rehberimizde adım adım anlattık.
2. Tespiti lisanslı kuruluş yapar
Tespit, Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlarca; binadan karot alınarak ve projeye dayalı hesap yapılarak yürütülür. Gözle bakarak verilen "riskli/değil" beyanlarına itibar etmeyin.
3. Tespit çıkarsa destekler devreye girer
Riskli yapı tespiti, kira yardımı ve düşük faizli kredi gibi desteklerin de kapısıdır. Güncel tutarlar ve başvuru için devlet destekleri sayfamıza bakın.
4. Dönüşümden ne çıkacağını önceden görün
Karar vermeden önce parselinizin ne getireceğini bilmek işinizi kolaylaştırır. Kabaca hesaplayıcıyı kullanabilir, elinizde bir teklif varsa teklif değerlendirmeye bakabilirsiniz.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (EK-2)
- Resmî Gazete — Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar
Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni resmî kaynaktan teyit edin. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, mühendislik hizmeti veya hukuki danışmanlık değildir.
Binanız için ne anlama geldiğini konuşalım.
Tespit sürecinde ne yapmanız gerektiğini anlatalım, parselinizin dönüşümden ne getireceğini ücretsiz çıkaralım. Bizimle çalışmasanız da elinizde kalır.
Ücretsiz Fizibilite İsteyin