Riskli yapı tespiti: kim yaptırır, nasıl işler, sonra ne olur?
Kentsel dönüşüm sürecinin ve devlet desteklerinin kapısı, binanın “riskli yapı” olarak tespit edilmesidir. İşte sürecin nasıl işlediği.
Riskli yapı tespitini kim yaptırabilir?
Kat maliklerinden herhangi biri tek başına başvurabilir; tüm maliklerin onayı gerekmez. Bu, dönüşümü başlatmak isteyen bir malikin komşularını beklemek zorunda olmadığı anlamına gelir.
Tespiti kim yapar?
Tespit, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca lisanslandırılmış kuruluşlar tarafından yapılır. Kuruluş binayı teknik olarak inceler ve bir rapor düzenler.
Bir bina neye göre “riskli” sayılır?
Riskli olup olmadığı binanın yaşına değil, taşıyıcı sistemin, zeminin ve malzemenin teknik durumuna bağlıdır. Özellikle güncel deprem yönetmeliklerinden önce yapılmış binalarda risk ihtimali daha yüksektir; ancak kesin sonuç ancak tespitle çıkar.
Rapor sonrası ne olur?
Rapor idareye bildirilir ve kat maliklerine tebliğ edilir. Tebliğden sonra kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilebilir; itiraz, teknik bir heyet tarafından değerlendirilir. İtiraz edilmez ya da reddedilirse rapor kesinleşir ve dönüşüm süreci işlemeye başlar.
Neden bu tarih önemli: 31 Aralık 2027
İstanbul’daki “Yarısı Bizden” desteğinde hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi, riskli olarak onaylanmış yapılar için 31 Aralık 2027’ye kadar yapılabilir (8189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı md. 3/13; süre 11902 sayılı Kararla uzatıldı, Resmî Gazete 20.10.2026 — önceki son tarih 31 Aralık 2026’ydı). Riskli yapı tespiti bu sözleşmelerin ön şartıdır; tespit ve onay süreci zaman aldığı için son aya bırakılmamalıdır. Ayrıntılar için devlet destekleri sayfamıza bakın.
Tespit sonrası süreç
Rapor kesinleştikten sonra kat malikleri toplanır, kanunda öngörülen çoğunlukla dönüşüm kararı alınır ve yükleniciyle sözleşme aşamasına geçilir. Sürecin tamamını kentsel dönüşüm sayfamızda adım adım anlatıyoruz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Parselinize özel durumu bir hukukçuyla değerlendirin.
Binanızın dönüşüm sonrası ne getireceğini merak ediyorsanız, tespit sürecine girmeden önce ücretsiz fizibilitenizi çıkaralım — kaç daire, hangi kat karşılığı oranı, hangi desteğe ne kadar hak.
Başvurudan önce binanızda bilinen risk göstergelerinden hangilerinin bulunduğunu görmek isterseniz, ön değerlendirme aracımızı kullanabilirsiniz. Resmî tespitin yerine geçmez, ama neye bakıldığını gösterir.