Sağlık tesisi yapımı sözlüğü

Ruhsat ve Mevzuat

Erişilebilirlik (Engelli Erişimi)

Tekerlekli sandalye kullanan hastanın kuruluşa girip hizmet alabilmesi için gereken rampa, kapı genişliği, asansör ve engelli tuvaleti düzenlemeleridir. Giriş kotu, asansör boşluğu ve WC alanı sonradan ucuza çözülemeyen kalemlerdir; mekân seçilirken bakılmalıdır.

Özellikle önemli: Hasta kabul eden tüm kuruluşlar, özellikle üst katta konumlananlar

Faaliyet İzin Belgesi

Ruhsat alındıktan sonra düzenlenen ve kuruluşun hangi uzmanlık dallarında, hangi ünite ve kadroyla hizmet vereceğini gösteren belgedir. Yeni bir branş veya ünite eklenmesi bu belgenin güncellenmesini gerektirir.

Özellikle önemli: Tıp merkezi ve özel hastane

İl Sağlık Müdürlüğü

Özel sağlık kuruluşu ruhsat başvurularının yapıldığı, dosyayı inceleyen ve mekânı yerinde denetleyen taşra teşkilatıdır. Tadilata başlamadan önce planlanan mimari çözümün müdürlükçe kabul edilebilirliğini teyit etmek, sonradan yıkım maliyetini önler.

Özellikle önemli: Tüm özel sağlık kuruluşları

İtfaiye Yangın Uygunluk Yazısı

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik şartlarının sağlandığını gösteren, belediye itfaiyesince düzenlenen uygunluk belgesidir. Kaçış yolu, yangın algılama ve söndürme sistemi eksikleri bu aşamada ortaya çıkar ve çoğu mimari karara bağlıdır.

Özellikle önemli: Ruhsat dosyasında istenen tüm sağlık kuruluşları

Kat Malikleri Muvafakati

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesi, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerde kat maliklerinin oybirliğiyle vereceği karar olmadıkça poliklinik, dispanser ve benzeri yerlerin açılmasını yasaklar. Yönetmeliğe uygun bir plan yapmış olmak bu engeli kaldırmaz; tapudaki nitelik ve yönetim planı kira sözleşmesinden önce kontrol edilmelidir.

Özellikle önemli: Konut binasındaki poliklinik, klinik ve laboratuvarlar

Kullanım Amacı Değişikliği (Mesken–İşyeri)

Tapuda mesken olarak görünen bağımsız bölümün işyerine çevrilmesi işlemidir. Sağlık kuruluşu ruhsatı için mekânın hukuken uygun nitelikte olması beklenir; bu değişiklik hem kat mülkiyeti hem belediye ayağı olan bir süreçtir.

Özellikle önemli: Apartman katında veya konut binasında açılan klinikler

Mesul Müdür

Kuruluşun mevzuata uygun işletilmesinden idari olarak sorumlu olan hekim veya diş hekimidir. Ruhsat başvurusunda mesul müdür belgesi zorunludur ve mesul müdür aynı anda birden fazla kuruluşta bu görevi üstlenemez.

Özellikle önemli: Ruhsata veya uygunluk belgesine tabi tüm özel sağlık kuruluşları

Ruhsatname

Bir sağlık kuruluşunun hasta kabul edip faaliyete başlayabilmesi için sağlık idaresince düzenlenen izin belgesidir. Belediyeden alınan yapı ruhsatıyla karıştırılmamalıdır: yapı ruhsatı binaya, ruhsatname sağlık hizmetine verilir ve ikisi ayrı süreçlerdir.

Özellikle önemli: Tıp merkezi, özel hastane, ağız ve diş sağlığı merkezi gibi ruhsata tabi kuruluşlar

Tadilat (Tamir ve Tadilat) Ruhsatı

Mevcut yapıda taşıyıcı sistemi, cephesi veya bağımsız bölüm düzenini etkileyen değişikliklerde belediyeden alınması gereken izindir. Klinik tadilatında duvar kaldırma, döşeme delme veya şaft açma gibi işler bu kapsama girebilir.

Özellikle önemli: Mevcut binada dönüştürülen tüm klinik ve merkezler

Tıbbi Atık Sözleşmesi

Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği gereği, atığın toplanması ve bertarafı için yetkili belediye veya kuruluşla yapılan sözleşmedir. Sözleşmenin yanında, atığın toplanana kadar bekletileceği uygun bir alanın mekânda planlanmış olması gerekir.

Özellikle önemli: Enfeksiyöz veya kesici-delici atık üreten tüm kuruluşlar

Uygunluk Belgesi

Mekânın ve kadronun ilgili yönetmelikte yazan şartları karşıladığının yerinde incelemeyle tespiti üzerine düzenlenen belgedir. Kuruluşun tipine göre ruhsatname yerine bu belge ile faaliyete izin verilebilir.

Özellikle önemli: Muayenehane ve poliklinik ölçeğindeki kuruluşlar

Yerinde İnceleme (Denetim)

Başvuru sonrası, görevlendirilen ekibin mekânı fiilen gezerek yönetmelikteki oda ölçüleri, akış, tesisat ve donanım şartlarını kontrol etmesidir. Projede uygun görünen bir çözüm sahada ölçü tutmuyorsa bu aşamada eksiklik yazılır.

Özellikle önemli: Tüm özel sağlık kuruluşları

Mekân ve Akış

Gözlem (Müşahede) Ünitesi

İşlem veya müdahale sonrası hastanın belirli süre izlendiği yatak alanıdır. Hasta başı donanımı, mahremiyet ayrımı ve personelin görüş hattı bu alanın planında belirleyicidir.

Özellikle önemli: Tıp merkezi, cerrahi klinikler, hastane

Hasta Bekleme Salonu

Hastaların kabul öncesi bekledikleri, yönetmeliklerde kuruluş tipine göre asgari alan şartı bulunan ortak alandır. Muayene ve işlem alanlarından ayrılmış, hasta trafiğini tıkamayan bir konumda çözülmesi gerekir.

Özellikle önemli: Hasta kabul eden tüm kuruluşlar

Kirli–Temiz Akış Ayrımı

Kullanılmış (kirli) malzeme ile sterilize edilmiş (temiz) malzemenin aynı kapıdan, aynı tezgâhtan veya aynı güzergâhtan geçmemesi ilkesidir. Sterilizasyon odası tek kapılı ve tek tezgâhlı kurgulandığında bu ayrım fiziksel olarak sağlanamaz; çözüm mimari yerleşimdedir.

Özellikle önemli: Diş klinikleri, ADSM, cerrahi işlem yapan tıp merkezleri ve hastaneler

Muayene Odası

Hastanın hekim tarafından değerlendirildiği, mahremiyetin sağlandığı bağımsız odadır. İlgili yönetmelikler kuruluş tipine göre asgari alan ve donanım şartı getirir; bu alanı sonradan büyütmek çoğu mekânda mümkün olmaz.

Özellikle önemli: Muayenehane, poliklinik, tıp merkezi, diş kliniği

Müdahale Odası

Küçük cerrahi işlemlerin, pansuman ve enjeksiyonun yapıldığı, yüzeyleri kolay temizlenip dezenfekte edilebilen odadır. Lavabo, uygun aydınlatma ve yeterli manevra alanı gerektirir.

Özellikle önemli: Poliklinik, tıp merkezi, cerrahi işlem yapan klinikler

Ön Oda (Anteroom)

Koridor ile odanın arasına yerleştirilen, iki kapılı tampon hacimdir. Kapılardan biri kapalıyken diğerinin açılmasını sağlayarak oda ile koridor arasındaki basınç farkının bozulmasını önler ve koruyucu ekipman giyme-çıkarma alanı olarak kullanılır.

Özellikle önemli: İzolasyon odaları, ameliyathane girişleri, temiz oda uygulamaları

Personel Girişi ve Soyunma Alanı

Personelin hasta akışına karışmadan giriş yaptığı ve kıyafet değiştirdiği alandır. Ameliyathane gibi bölgelerde soyunma odası, zon geçişinin de kontrol noktasıdır.

Özellikle önemli: Ameliyathaneli kuruluşlar, laboratuvarlar, hastaneler

Sedye ve Tekerlekli Sandalye Sirkülasyonu

Koridor genişliği, kapı net geçiş ölçüsü, dönüş alanı ve asansör kabin boyutunun sedye veya tekerlekli sandalyenin geçişine izin vermesidir. Dar bir kapı kasası veya köşe dönüşü, mekânı ruhsat alamaz hale getirebilir.

Özellikle önemli: Tıp merkezi, hastane, cerrahi ve görüntüleme birimleri

Steril / Yarı Steril / Steril Olmayan Zonlama

Ameliyathane bölgesinin, temizlik ve giriş kuralları farklı üç kademeye ayrılmasıdır. Ameliyat salonu ve steril depo en korunaklı zon, hazırlık ve koridorlar yarı steril, ofis ve dinlenme alanları steril olmayan zondur.

Özellikle önemli: Ameliyathaneli tıp merkezleri ve hastaneler

Steril Malzeme Deposu

Sterilize edilmiş ve paketlenmiş malzemenin, sterilliğini koruyacak koşullarda saklandığı ayrı hacimdir. Kirli alandan fiziksel olarak ayrık olmalı, nem ve tozdan korunmalı, raf düzeni temizliğe izin vermelidir.

Özellikle önemli: Sterilizasyon ünitesi bulunan tüm kuruluşlar

Tek Yönlü Akış

Malzemenin veya kişinin kirliden temize doğru tek yönde ilerlemesi, geri dönmemesidir. Dekontaminasyon–paketleme–sterilizasyon–steril depo sırası bozulmadan kurulduğunda çapraz bulaş riski en aza iner.

Özellikle önemli: Sterilizasyon üniteleri ve ameliyathaneler

Tıbbi Atık Geçici Deposu

Tıbbi atığın toplanana kadar bekletildiği, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir yüzeyli, ayrı kapılı ve yetkisiz girişe kapalı alandır. Atık miktarına göre depo yerine standartlara uygun konteyner kullanımı söz konusu olabilir.

Özellikle önemli: Enfeksiyöz atık üreten tüm klinik ve merkezler

Sterilizasyon ve Enfeksiyon Kontrolü

Cerrahi El Yıkama Lavabosu

Ameliyathane veya müdahale alanı girişinde bulunan, armatürü dirsek, diz veya fotoselle kumanda edilen lavabodur. Yıkanmış elin musluğa temas etmemesini sağlar; su tesisatı ve konumu mimari planda belirlenir.

Özellikle önemli: Ameliyathane ve cerrahi müdahale birimleri

Çapraz Bulaş

Mikroorganizmanın hastadan hastaya, alet veya yüzey aracılığıyla taşınmasıdır. Mimaride akış ayrımı, yüzey seçimi ve havalandırma kararlarının tamamı bu riski düşürmeye yöneliktir.

Özellikle önemli: Tüm sağlık tesisleri

Çift Yönlü (Geçişli / Pass-through) Otoklav

Kirli taraftan yüklenip temiz taraftan boşaltılan, iki kapılı ve genellikle duvara gömülü otoklavdır. Kirli–temiz ayrımını personelin dikkatine bırakmadan fiziksel olarak garanti eder; duvarda gömme niş ve ayrı servis erişimi gerektirdiği için kaba inşaat aşamasında kararlaştırılmalıdır.

Özellikle önemli: Merkezî sterilizasyon üniteleri ve ameliyathane destek alanları

Dekontaminasyon Alanı

Kirli aletin ön temizliği, ultrasonik yıkaması ve dezenfeksiyonunun yapıldığı, kirli tarafta kalan bölümdür. Aerosol ve sıçrama nedeniyle havalandırması ve yüzey malzemesi ayrıca önemlidir.

Özellikle önemli: Sterilizasyon ünitesi bulunan tüm kuruluşlar

Merkezî Sterilizasyon Ünitesi (MSÜ)

Tüm birimlerin aletlerinin tek noktada toplanıp işlendiği, dekontaminasyon–paketleme–sterilizasyon–steril depo bölümlerinden oluşan bölümdür. Bölümler arası geçişler tek yönlü akışı bozmayacak şekilde planlanır.

Özellikle önemli: Hastane ve büyük ölçekli tıp merkezleri

Otoklav

Basınç altındaki doymuş su buharıyla sterilizasyon yapan cihazdır. Yerleşiminde cihazın buhar/su beslemesi, tahliyesi, ısı yükü ve önünde bırakılması gereken servis boşluğu hesaba katılmalıdır.

Özellikle önemli: Diş klinikleri, cerrahi klinikler, tıp merkezleri, hastaneler

Sterilizasyon Ünitesi

Kullanılmış aletlerin yıkanıp paketlendiği ve sterilize edildiği bölümdür. Yönetmeliklerde çoğu kuruluş tipi için ayrı bir hacim olarak aranır ve içindeki tezgâh düzeni kirli–temiz ayrımını sağlayacak şekilde kurulmalıdır.

Özellikle önemli: Diş klinikleri, ADSM, tıp merkezleri, cerrahi klinikler

Ultrasonik Yıkayıcı

Ses üstü dalgalarla oluşturulan mikro kabarcıklar sayesinde aletin girintili yüzeylerindeki kalıntıyı temizleyen ön yıkama cihazıdır. Sterilizasyon öncesi adımdır, sterilizasyonun yerine geçmez.

Özellikle önemli: Diş klinikleri ve cerrahi alet kullanan tüm birimler

Radyasyon ve Görüntüleme

5 Gauss Hattı

MR cihazının çevresinde manyetik alanın 5 Gauss (0,5 mT) değerine düştüğü sınırdır. Bu hattın nereden geçtiği, komşu hacimlerin nasıl kullanılabileceğini ve kontrollü alanın sınırını belirler; hat komşu odanın içine taşıyorsa yerleşim değiştirilmelidir.

Özellikle önemli: MR üniteleri ve bitişik hacimleri

Baryumlu Sıva

Baryum sülfat katkılı, radyasyon soğurma özelliği yüksek sıvadır. Kurşun levhaya alternatif olarak kullanılabilir; ancak gereken kurşun eşdeğerini sağlayacak kalınlıkta ve boşluksuz uygulanması, uygulama kalitesine doğrudan bağlıdır.

Özellikle önemli: Röntgen ve panoramik odalarının duvarları

Cihaz Taşıma Yükü ve Nakil Güzergâhı

MR, tomografi gibi ağır cihazların döşemeye bindirdiği yükün statik olarak karşılanabilmesi ve cihazın binaya sokulabilmesidir. Cihaz çoğu zaman kapıdan geçmediği için duvar veya cephe açılarak alınır; bu, tadilatın ilk günlerinde planlanması gereken bir iştir.

Özellikle önemli: Görüntüleme merkezleri ve hastane radyoloji birimleri

Faraday Kafesi (RF Kafesi)

MR odasının, dışarıdaki radyo frekans girişimini engellemek için bakır veya alüminyum ile bütün yüzeylerinden kesintisiz sarılmasıdır. Kapı, cam ve tüm tesisat geçişleri kafesin sürekliliğini bozmayacak özel detaylarla çözülür.

Özellikle önemli: MR (manyetik rezonans) odaları

Ferromanyetik Malzeme Yasağı

MR odasında mıknatısın çektiği demir esaslı malzemelerin kullanılamamasıdır. Kapı aksesuarı, asma tavan taşıyıcısı, mobilya ve tesisat elemanları paslanmaz, alüminyum veya manyetik olmayan alternatiflerden seçilir.

Özellikle önemli: MR odaları

Kişisel Dozimetre

Radyasyonla çalışan personelin taşıdığı, aldığı radyasyon dozunu ölçen cihazdır. Belirli aralıklarla okutulup değerlendirilmesi, radyasyon güvenliği mevzuatının takip yükümlülüğüdür.

Özellikle önemli: Radyasyon görevlisi çalıştıran tüm kuruluşlar

Kumanda (Kontrol) Bölmesi

Çekim sırasında teknisyenin bulunduğu, zırhlanmış paravan veya kurşun camlı bölmedir. Teknisyenin hastayı görebilmesi ve odaya girmeden cihazı çalıştırabilmesi için konumu plan aşamasında çözülür.

Özellikle önemli: Röntgen ve görüntüleme odaları

Kurşun Eşdeğeri (mm Pb)

Bir zırhlama malzemesinin sağladığı korumanın, kaç milimetre kurşuna denk geldiğini ifade eden ölçüdür. Zırhlama projesi bu birimle yazılır ve uygulanan malzeme bu değeri karşılamak zorundadır.

Özellikle önemli: Radyasyon kaynağı bulunduran tüm odalar

Kurşun Kapı ve Kurşun Cam

Kanadının içine kurşun levha yerleştirilmiş kapı ile kurşun oksit içeren gözetleme camıdır. Kapı normalinin çok üzerinde ağırlıkta olduğundan kasa, menteşe ve duvarın taşıyıcılığı buna göre seçilmelidir.

Özellikle önemli: Röntgen, tomografi ve skopi odaları

Kurşun Zırhlama

Radyasyon kaynağının bulunduğu odanın duvar, tavan, döşeme, kapı ve gözetleme camının, dışarıya sızan radyasyonu sınır değerlerin altına indirecek şekilde kaplanmasıdır. Kalınlık tahmine göre değil, cihaz gücüne ve komşu hacimlerin kullanımına göre yapılan hesapla belirlenir.

Özellikle önemli: Röntgen, panoramik, tomografi ve skopi odaları

NDK Lisansı

Röntgen, panoramik, tomografi gibi radyasyon kaynağı bulunduran tesisin, Nükleer Düzenleme Kurumundan alması gereken lisanstır. Bu yetki daha önce TAEK tarafından yürütülüyordu; lisans olmadan cihaz çalıştırılamaz.

Özellikle önemli: Diş klinikleri, görüntüleme merkezleri, tıp merkezleri, hastaneler

Radyasyon Uyarı İşareti ve İkaz Lambası

Oda kapısında bulunan standart radyasyon sembolü ile çekim sırasında yanarak girişi engelleyen ikaz lambasıdır. Lambanın cihazla tetiklenecek şekilde bağlanması elektrik projesinde planlanır.

Özellikle önemli: Radyasyon kaynağı bulunduran tüm odalar

Mekanik ve Elektrik Tesisat

Basınç Kademelendirmesi

Komşu hacimler arasında kasıtlı basınç farkı oluşturarak havanın hep istenen yönde akmasını sağlamaktır. Temiz alan yüksek, kirli alan düşük basınçta tutulur; kademe ancak kapı ve duvarlar yeterince sızdırmazsa korunur.

Özellikle önemli: Ameliyathane bölgeleri, izolasyon odaları, sterilizasyon üniteleri

Egzoz Şaftı ve Çatı Atışı

Kirli havanın binadan dışarı atıldığı düşey kanal ve çıkış noktasıdır. Mevcut apartman veya iş hanında uygun bir şaft bulunmaması, klinik havalandırmasının en sık karşılaşılan tıkanma noktasıdır ve mekân seçilirken kontrol edilmelidir.

Özellikle önemli: Mevcut binada açılan tüm klinikler, özellikle sterilizasyon ve laboratuvar birimleri

Eşpotansiyel Topraklama

Tıbbi alandaki tüm iletken yüzeylerin ve cihaz gövdelerinin ortak bir baraya bağlanarak aynı potansiyele getirilmesidir. Aralarındaki gerilim farkını ortadan kaldırarak hastaya zarar verebilecek çok küçük kaçak akım riskini düşürür.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım ve hastaya doğrudan temas eden cihazların bulunduğu alanlar

Hava Değişim Sayısı

Bir hacimdeki havanın saatte kaç kez tamamen yenilendiğini gösteren değerdir. Ameliyathane, izolasyon odası ve laboratuvar gibi alanlarda belirli bir hava değişim sayısı hedeflenir ve bu, kanal kesitini ve santral kapasitesini doğrudan belirler.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, izolasyon odaları, laboratuvarlar

Hemşire Çağrı Sistemi

Hastanın yatağından veya tuvaletten personeli çağırabilmesini sağlayan butonlu sistemdir. Butonların yeri, panellerin konumu ve kablo altyapısı elektrik tesisatıyla birlikte döşenir.

Özellikle önemli: Yataklı servisler, gözlem üniteleri, hasta tuvaletleri

HEPA Filtre

Havadaki çok küçük partikülleri yüksek verimle tutan filtre sınıfıdır; yaygın kullanılan sınıflar 0,3 mikron mertebesindeki partiküllerin %99,95 ve üzerini tutar. Filtrenin basınç kaybı yüksek olduğundan klima santralinin ve kanal sisteminin buna göre seçilmesi gerekir.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, izolasyon odaları, temiz oda uygulamaları

İzole Güç Sistemi (Yalıtım Trafosu)

Ameliyathane gibi hasta güvenliğinin kritik olduğu tıbbi alanlarda, tek bir toprak kaçağında elektriğin kesilmemesini sağlayan sistemdir. Yalıtım trafosu ve izolasyon izleme cihazından oluşur, arızayı keserek değil alarm vererek bildirir.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, anjiyografi ve benzeri kritik tıbbi alanlar

Kesintisiz Güç ve Jeneratör Beslemesi

Şebeke kesildiğinde kritik cihaz ve aydınlatmanın çalışmaya devam etmesini sağlayan yedek besleme düzenidir. Hangi prizlerin bu hatta bağlanacağı elektrik projesinde ayrı renkte tanımlanır ve mekân içinde yerleri baştan belirlenir.

Özellikle önemli: Ameliyathaneli kuruluşlar, yoğun bakım, diyaliz merkezleri, hastaneler

Kompresör ve Aspiratör Odası

Diş ünitlerini besleyen basınçlı hava kompresörü ile vakum aspiratörünün konumlandırıldığı hacimdir. Bu cihazlar gürültülü ve ısı üreten cihazlar olduğundan hasta alanlarından ayrı, havalandırılan ve ses yalıtımı yapılmış bir yerde çözülmelidir.

Özellikle önemli: Diş klinikleri ve ağız ve diş sağlığı merkezleri

Laminer Akış

Havanın paralel katmanlar hâlinde, tek yönde ve düşük türbülansla akmasıdır. Ameliyathanede tavandaki geniş difüzör ünitesinden masa üzerine doğru verilen bu akış, cerrahi alanın üzerinde partikülden arınmış bir hava perdesi oluşturur.

Özellikle önemli: Ameliyathaneler, özellikle ortopedi ve kalp cerrahisi salonları

Medikal Gaz Kolonu / Hasta Başı Paneli

Gaz çıkışlarını, elektrik prizlerini, aydınlatmayı ve hemşire çağrı butonunu tek bir ünitede toplayan tavan kolonu veya yatak başı panelidir. Konumu yatak yerleşimini kilitler; sonradan taşınması duvar ve tesisat müdahalesi demektir.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, yataklı servisler

Medikal Gaz Sistemi

Oksijen, azot protoksit, tıbbi basınçlı hava ve vakumun merkezî kaynaktan boru hattıyla kullanım noktalarına ulaştırıldığı sistemdir. Bakır boru hattı, kaynak kalitesi, testi ve belgelendirmesi standarda tabidir; duvar içine gizlendiği için kaba inşaatla eşzamanlı ilerler.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, hasta odaları, sedasyon uygulayan klinikler

Negatif Basınçlı İzolasyon Odası

Oda basıncının çevresinden düşük tutulduğu, havanın koridordan odaya doğru aktığı ve odadan çekilen havanın filtrelenerek dışarı atıldığı odadır. Havayla bulaşan enfeksiyonu olan hastanın çevreye bulaştırmasını önlemek için kullanılır.

Özellikle önemli: Enfeksiyon izolasyon odaları, bazı laboratuvar ve numune alma alanları

Pozitif Basınçlı Oda

Oda basıncının çevresinden yüksek tutulduğu, havanın odadan koridora doğru aktığı odadır. İçerideki ortamın dışarıdan gelen kirli havayla kirlenmesini önler.

Özellikle önemli: Ameliyathane, steril malzeme deposu, bağışıklığı baskılanmış hasta odaları

Ters Ozmoz (RO) Su Arıtma

Suyun yarı geçirgen membrandan basınçla geçirilerek çözünmüş maddelerden arındırıldığı arıtma yöntemidir. Diyaliz suyu hazırlamada ve bazı laboratuvar ile sterilizatör beslemelerinde kullanılır; ayrı bir teknik hacim ve tahliye gerektirir.

Özellikle önemli: Diyaliz merkezleri, laboratuvarlar, sterilizasyon üniteleri

İnşaat ve Malzeme

Antibakteriyel Yüzey

Bazı zemin, kaplama ve boya ürünlerinde, yüzeyde bakteri çoğalmasını sınırlayan katkı bulunur. Ancak sağlık tesisinde asıl belirleyici olan katkı değil, yüzeyin gözeneksiz, derzsiz ve dezenfektanla düzenli silinebilir olmasıdır; antibakteriyel etiket, hijyenik detay eksikliğini telafi etmez.

Özellikle önemli: Tüm hasta ve işlem alanlarındaki malzeme seçimi

Antistatik (İletken) Zemin

Üzerinde biriken statik elektriği kontrollü şekilde toprağa ileten zemin kaplamasıdır. Uygulamasında zeminin altına bakır bant şeridi ve topraklama bağlantısı yapılması gerekir.

Özellikle önemli: Ameliyathaneler ve hassas elektronik cihaz bulunan alanlar

Darbe Koruma Bandı ve Köşe Koruyucu

Duvar yüzeyine belirli yükseklikte uygulanan koruma profilleri ile köşelere takılan darbe koruyucularıdır. Sedye, tekerlekli sandalye ve servis arabalarının duvarı tahrip etmesini önleyerek tadilat sonrası yüzey ömrünü uzatır.

Özellikle önemli: Koridorlar, asansör önleri, sedye güzergâhları

Epoksi Zemin

Yerinde dökülen, sertleştiğinde derzsiz ve kimyasala dayanıklı bir yüzey oluşturan reçine esaslı kaplamadır. Alt zeminin nemi ve düzgünlüğü uygun değilse kabarma yaptığından hazırlık aşaması kaplamanın kendisi kadar belirleyicidir.

Özellikle önemli: Laboratuvarlar, teknik hacimler, atık depoları

Hermetik Otomatik Kapı

Kapandığında çerçevesine sızdırmaz şekilde oturan, genellikle otomatik sürgülü çalışan kapıdır. Ameliyathanede basınç kademesinin korunmasını sağlar ve personelin kapıya elle temas etmeden geçmesine imkân verir.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, temiz oda girişleri

Hijyenik Asma Tavan

Yüzeyi silinebilen, lif bırakmayan ve gerektiğinde sızdırmaz şekilde kapatılabilen tavan sistemidir. Ofislerde yaygın olan gözenekli akustik tavan plakaları, partikül tuttuğu ve ıslak temizliğe uygun olmadığı için steril alanlarda kullanılmaz.

Özellikle önemli: Ameliyathane, sterilizasyon, müdahale odaları

Hijyenik Panel

Yüzeyi gözeneksiz, ek yerleri sızdırmaz şekilde birleştirilen prefabrik duvar ve tavan panelidir. Dezenfektanlara dayanıklı olması ve arkasında kir tutan boşluk bırakmaması nedeniyle en yüksek temizlik sınıfındaki alanlarda tercih edilir.

Özellikle önemli: Ameliyathane, yoğun bakım, temiz oda ve laboratuvar alanları

Kavisli Süpürgelik (Coving)

Zemin kaplamasının duvar dibinde kesilmeyip yukarı doğru kavis yaparak dönmesidir. Zemin ile duvarın birleştiği köşede kir ve suyun biriktiği keskin hat ortadan kalkar, ıslak temizlik tek seferde yapılabilir.

Özellikle önemli: Ameliyathane, sterilizasyon, müdahale odaları ve laboratuvarlar

Kaynaklı (Derzsiz) PVC Zemin

Rulo hâlindeki homojen PVC zeminin ekleri, sıcak hava ve kaynak çubuğuyla eritilerek birleştirilir. Böylece zeminde su ve kir sızdıran derz kalmaz; sağlık tesislerinde fayans yerine tercih edilmesinin ana nedeni budur.

Özellikle önemli: Muayene, müdahale, sterilizasyon ve koridor alanları

Kompakt Lamine (HPL) Duvar Kaplaması

Yüksek basınçla preslenmiş, suya ve dezenfektana dayanıklı levha kaplamadır. Boyalı alçıpanın darbe ve sürekli silme karşısında dayanmadığı yoğun kullanım alanlarında duvar ve ıslak hacim bölmesi olarak kullanılır.

Özellikle önemli: Koridorlar, ıslak hacimler, yoğun hasta trafiği olan alanlar

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır. Tanımlar genel kullanımı yansıtır; bağlayıcı olan, ilgili yönetmeliğin kendi tanım ve hükümleridir. Tesis tipinize özel şartlar için tesis sayfalarına bakın ve işlem öncesi güncel mevzuatı resmî kaynaktan teyit edin.